Buurtschap-info

Na de overvloedige hoeveelheid hemelwater van de afgelopen tijd, lijkt de natuur nu bezig met een goedmakertje. De buurtschappen die hun volksfeesten in deze periode hadden gepland lijken hier van te profiteren.
We hadden al eerder gezegd, dat ik na nummer 150 van deze serie een pauze zou houden. Dat betekent, dat ik na deze publicatie dus een paar weken geen nieuwe boerderijen op de site ga zetten. Al met al ben ik er wekelijks toch nog behoorlijk druk mee. De laatste twee weken heb ik elke keer ongeveer 25 pagina’s A4-tjes aan gegevens van de boerderijen verzameld en hier gepubliceerd. Print het maar eens uit!
De vorige week waren we in Corle aan de Geelinkweg, waar we tevens de naamgever aanteffen, de boerderij Geelink met aan de overkant van de weg Geelinkhuisje. Verder waren er nog Mulders en het Muldershuisje. Dat zijn de officiële namen, maar zoals u inmiddels wel weet, worden in het spraakgebruik vaak andere namen gehanteerd, zoals b.v. de Huusker. Het zijn alle vier-van naam- al heel oude boerderijen van voor 1800, zodat ik ook veel gegevens hiervan kon noteren. Iemand vroeg zich af of Mulders iets met een molenaar had te maken. Dat is niet uit de gegevens gebleken, maar zou toch heel goed kunnen. We moeten dan ook niet altijd denken aan windmolens, het kunnen ook heel goed watermolens zijn; een naam als broekmolen spreekt hier duidelijke taal.
U hebt nu dus rustig de tijd om er achter te komen waar onderstaande boerderijen te vinden zijn.

Ik kom nog even terug op de vorige week. Toen was ik ruim een dag later met deze rubriek. Dat kwam omdat ik dat weekend weg was. Zodoende heb ik ook niet kunnen reageren op een paar e-mails, die op het laatste moment nog waren ingestuurd.
De boerderijen waar deze keer op gereageerd kon worden lagen in Huppel, waarvan drie aan de Vredenseweg. Ik heb het dan over Smalbraak, Smalbraakhuisje en Smalbraaknieuwhuis. Degenen die deze rubriek al langer volgen, zullen niet raar opkijken, dat de laatste ook weer Joesman wordt genoemd. Gaan we de Kremerweg op, dan zien we daaraan Kössink liggen met de bekende, gerestaureerde korenspieker daarvoor. Deze opslagschuur voor graan, dateert al uit de17e eeuw en is nog slechts op één andere plaats in Nederland te zien.
De boerderij Kössink is in 1971 in eigendom overgedragen aan de stichting het Gelders Landschap. Hieronder staan, zoals inmiddels wel duidelijk is, de boerderijen voor deze week.

Er kwam een idee binnen, om bij een volgende keer de zaken om te draaien en mij te laten raden welke boerderijen het zijn.
Daarvoor moeten er dus foto’s worden ingestuurd. Ik vind dat best een goed idee en roep iedereen op om op pad te gaan, foto’s te nemen en naar mij op te sturen. Ik ben benieuwd wat er binnen komt.

Een bonte stoet van versierde wagens trok weer door de straten van Winterswijk. Taak aan de juryleden om de volgorde van de prijzen vast te stellen. Dat zal altijd wel een kwestie van persoonlijke voorkeur blijven. Mijn favoriet is hieronder afgebeeld, gemaakt door de Corso Club uit Meddo.

We waren in het Woold en hoewel de boerderijen vrij dicht bij elkaar liggen, hebben we toch te maken met drie verschillende wegen. Aan de Harkel Wassinkweg vinden we Wassink. We kennen in ‘t Woold ook nog de Harkelsweg, maar dat is ergens anders. Het Harkel en het voornoemde Wassink zorgden dus samen voor de naamgeving van de weg. Iets dergelijks vinden we ook in Meddo met de Morskers Driehuisweg. Iemand gaf aan dat de coniferen bij Wassink inmiddels geruimd zijn. Daarmee is duidelijk dat de foto’s niet altijd heel actueel zijn, maar uit mijn archief stammen.
Aan de Veenweg vinden we het Veenhuis met daarnaast een villa, welke destijds door de bewoners van het Veenhuis is laten bouwen. In de boerderij kwamen anderen te wonen, afkomstig uit Kotten. Aan de andere kant van de weg zien we op enige afstand het Veenderhuisje liggen met een adres aan de Hijinkhoekweg. Op een gegeven moment komen we ook in de papieren de naam Koldenmorgen tegen, vandaar dat men ook wel eens van den Kolden spreekt.
Welke vier boerderijen herkent u op onderstaande foto’s. Laat het mij maar weten!

Ik heb al wel eens vaker aangegeven, dat oude kaarten een onschatbare hoeveelheid informatie kunnen opleveren. Zeker als je ze vergelijkt met de kaarten van nu. We hoeven maar een kaart van Winterswijk van deze tijd naast die van omstreeks 1900 te leggen, om te zien wat ik bedoel. Er waren nog veel woeste gronden en dat gold ook voor een deel van Meddo. Daar moesten we zijn om de boerderijen van de vorige serie te bekijken en wel aan de Wormskampweg. Deze begint bij de Meddoseweg, zeg maar in de buurt van het Hilgelo en loopt een heel eind door en is op het eind dan ook een zandweg.
Helaas had ik maar één inzender en dat verbaaasde me ook nog niet eens. Omstreeks 1920/1930 werden de getoonde boerderijen gebouwd op stukken grond die in cultuur gebracht moesten worden; we spreken van de zogenaamde ontginningsboerderijen. We kunnen er o.a. over lezen in Meddo deel 3, waaruit ik ook de onderstaande jaartallen (het bouwjaar) van de boerderijen heb ontleend. Dennenhof (1922), Kruisselbrink (1923), Berkenhof (1927) en Nieuw Orriëns (1936).
Voor het nummer 147 uit de serie waren we natuurlijk weer ergens anders en hopelijk krijg ik deze keer weer meer reacties.

Alle inzenders van de vorige keer weer bedankt. Mocht u het niet altijd bij het rechte eind hebben, of weet u alle boerderijen niet bij naam, maar weet u wel waar ze staan, laat u dan niet weerhouden alsnog te reageren.
Door Ratum loopt de Veldboomweg. Misschien was het juister geweest het de Scholteveldboomweg te noemen, maar we hebben ook al de Scholtemaatweg. In ieder geval moesten we daar vorige week zijn om de boerderijen te zien liggen. Drie daarvan hebben dan ook een adres aan de Veldboomweg. Dat zijn achtereenvolgens Hijinkkampen, Nijweide en Pieriks. Achter Pieriks, met een adres aan de Moezebrinkweg zien we dan nog de (kleine) Kok. De eerstgenoemde staat niet met deze naam in de officiële papieren, maar in een oud adresboek vinden we voornoemde naam. Het werd gebouwd in 1929, althans toen kwamen de eerste bewoners er wonen. De andere drie boerderijen zijn stukken ouder en worden al voor 1800 genoemd. Nijweide wordt doorgaans Weideman genoemd, hoewel er nog een Weideman in Ratum is.
De volgende weekkunt u reageren op onderstaande foto’s. Ze liggen bij elkaar in de buurt, maar ik kan me voorstellen, dat u er niet alle dagen langs komt.

We zijn al weer aan de 145e aflevering van onze rubriek: Raad de boerderijen. Na de 150ste wil ik even een korte pauze instellen.
De vorige week moesten we de boerderijen zoeken in Kotten en gelukkig wisten hebben een aantal mensen de moeite genomen om mij dat te melden. We zagen het Harmshuis aan de Wilterdinkweg, tegenover het helaas pas afgebrande Wilterdink, waar de weg naar genoemd is. Harmsman, zoals de ensen doorgaans zeggen, is eigenlijk ontstaan uit het destijds bestaande Wilterdinkshuisje. Dichtbij, maar aan de Vosseveldseweg ligt Wiltershaar, wat ook nog niet zo lang geleden geteisterd is geweest door een brand. Het is voornamelijk bekend door de camping, de eerste van hier. Dit was ook te danken aan de NJN (Nederlandse Jeugdbond voor Natuurstudie) die hier jarenlang de tenten heeft opgeslagen. Er is zelfs een boekje verschenen: “Kotten, zoals de NJN het zag”.  Nu is men overgestapt op een recreatiepark.
Ook aan de Vosseveldseweg vinden we de Klumper en het daarachter gelegen Boers. De eerste bewoner van de Klumper was klompenmaker, vandaar de naam. Later hield men zich daar meer bezig met het kweken van bomen en planten. Boers is genoemd naar een bewoner. Deze was niet de eerste bewoner, want dat was Oonk, die later verhuisde naar een nieuwe woning (Oonknieuwhuis) aan de huidig Bekeringweg. Boers woonde eerst op blok Holland, want hij was spoorwegarbeider bij de Borkense baan.
Onderstaand weer vier nieuwe foto’s van boerderijen in een andere buurtschap. Laat maar weer wat van u horen.

Als we van de Bekkendelle de Brinkeweg op gaan en de spoorwegovergang gepasseerd zijn, zien we aan het bordje dat we in Miste aangeland zijn. Links liggen een paar boerderijtjes, die we bij de serie van vorige week hadden opgenomen, namelijk Loobeek (staat er op) en Nijenhuis. Die laatste naam zul je niet zo gauw horen noemen; er zijn immers al boerderijen genoeg met die naam. Kijken we naar rechts, dan zien we dat we een zandpad kunnen volgen. Links daarvan ligt aan de beek Broekmolen en rechts het Broekmolenhuisje. “Broek” duidt op een waterige omgeving, denk ook maar eens aan het Zwilbroek. Plaatselijk spreekt men van de Brookmölder.
Ondanks de vakantietijd zal ik toch maar weer vier nieuwe boerderijen plaatsen. Dus tijd om de fiets klaar te zetten en te kijken of het er ook werkelijk zo uitziet. Daar de foto’s al eerder genomen zijn, kunt u ook meteen zien of er nog iets veranderd is.

Enkele weken geleden waren we al eens in Kotten aan de Kottenseweg. Daar zien we op een gegeven moment een bordje staan, dat we in de Brinkheurne zijn. Bij deze buurtschapsgrens moeten we de boerderijen van de vorige week zoeken. Dan zien we daar hotel De Lindeboom, oorspronkelijk een boerderij. Wie meer over de geschiedenis wil weten kan naar de site van het bedrijf gaan. Dan hebben we aan dezelfde kant van de weg Poolman, zoals de mensen zeggen. Bij de eerste vermelding staat Veldhoen, achter de Lindeboom. Later komt daar de naam De(n) Poel bij en daarvan afgeleid werd het dus Poolman. Op de splitsing Burloseweg/Kottenseweg vinden we een dubbele woning, bekend onder de naam Den Tol. Hier heeft vroeger ook daadwerkelijk en tolhuisje gestaan, waar een tolgaarder in woonde. Gaan we de Burloseweg op, dan zien we links weldra de vierde uit de serie, namelijk (Nieuw) Hesselink, beter bekend als d’n Half Gaarn. Dat sloeg op de stenen, waar de boerderij, die er eerst stond, van was gebakken. Daar natuurlijk niet iedereen daarvan op de hoogte was, waren de bewoners niet al te blij met deze benaming.
Gaan we ons weer richten op een nieuwe serie van vier. Waar kunnen we die aantreffen?

De zomer laat zich zien. Het is dan ook bijna te warm om rond te fietsen. Wij gaan toch maar door met deze rubriek.
De vorige keer waren we aan de Goossensweg in Meddo. Het had voor hetzelfde geld ook de Panovenweg kunnen heten, wat mij betreft. De naam Goossens zij we kortgeleden nog tegengekomen in Ratum. Toen heb ik al gezegd, dat het te maken had met de steenbakker uit Meddo. Het begon allemaal met de familie Te Giffel, die stenen en pannen bakte. De boerderij waar het begon wordt in de volksmond dan ook wel de Panoven genoemd. In de officiële papieren wordt gesproken van de Giffel. In de buurt stond ook het Panhoes, een soort droogschuur voor stenen. Deze schuur is momenteel weer helemaal gerestaureerd. We zien hem op de hoek Goossensweg-Giffelweg.
Dit Panhoes stond niet bij de foto’s. Wel was er Panoven-Illebarg te zien, welke onder diverse namen in de boeken genoemd wordt, o.a. als Panovenhuisje. We hebben echter al eens eerder een Panovenhuisje in de serie gehad en dat wekt verwarring. Het oorspronkelijke huis heeft een tijdlang leeg gestaan, is verkocht en helemaal opnieuw weer opgebouwd. Aan de andere kant, dicht bij de Giffel, maar niet goed zichtbaar door de begroeiing erom heen, zien we de Panovenschoppe. De foto toont de voorkant, gezien vanaf de Beijersdiek. Verder aan de Goossensweg nog het Nieuwe Giffel, kortweg ook ‘t Giffel genoemd, gebouwd door de voornoemde steenbakker Goossens.
De nieuwe serie toont niet bepaald allemaal boerderijen maar daar hebben we het al wel eens vaker over gehad.